REPOSITORY

THE NICOLAUS COPERNICUS UNIVERSITY
IN TORUŃ

is an institutional repository of Nicolaus Copernicus University in Toruń. The task of the Repository is to promote scientific achievements and research conducted at NCU and to support teaching.

Add to Repository Help

Recent Submissions

Item
Item
Living Archives: Pine Resin Harvesting and Culturally Modified Trees as Intangible Cultural Heritage in Poland
(Bachlaw Foundation, 2026) Pawłowska-Mainville, Agnieszka; Pająkowski, Jarosław; Chmarzyński, Franciszek
Pine resin harvesting, a traditional practice in Poland, involves carefully stripping a small section of bark to collect raw resin from pine trees. This skill, passed down through generations, has been integral to producing valuable goods such as turpentine, traditional medicine, glue, and other forest-based products. Resin harvesting played an important economic and cultural role in many rural communities, particularly in forested regions where livelihoods were closely connected to the sustainable use of non-timber forest resources. Today, pine resin harvesting is an at-risk element of Poland’s intangible cultural heritage, with only a few remaining practitioners left preserving and transmitting this knowledge. Preserving and revitalizing this practice is essential for its continuity across gen-erations, while conserving the old-growth trees marked by this tradition supports ecological diversity and strengthens the relationship between cultural heritage and the natural environment. This article explores the role of pine resin harvesting in the Lower Vistula River Valley and Tuchola Forest regions of Poland, emphasizing ongoing efforts to document and safeguard its associated knowledge and skills. Drawing on field research, interviews with knowledge holders, and collaboration with forestry institutions, it highlights the importance of intergenerational transmission and community engagement in sustaining this heritage. By situating pine resin harvesting within the context of culturally modified trees, the article demonstrates how resin-harvested pines function as living archives of human interaction with forest ecosystems. These trees provide tangible evidence of historical land-use practices while supporting biodiversity and ecological resilience. The article argues that documenting and recognizing this heritage not only contributes to the revitalization of an at-risk tradition, but also promotes a shift in forestry and conservation practices that acknowledges the interconnections between cultural heritage, ecological stewardship, and biocultural diversity.
Item
Harvesting Gold from Trees: Treebeekeeping as an Element of Forest Food Systems and Culinary Heritage in Poland
(ELTE RCH Institute of Ethnology – Museum of Ethnography, 2025) Pawłowska-Mainville, Agnieszka
This article explores the intricate relationship between the living cultural practice of tree-beekeeping, and its role within culinary heritage and food systems in Poland. By illustrating how tree-beekeeping is woven into the fabric of forest ecosystems, this article highlights how intangible cultural heritage custodians have forged a unique approach that not only sustains biodiversity but also fosters new ways of perceiving natural landscapes.
Item
Creating a quiet buzz: opportunities and challenges for meaningful participation of boreal forest apiarists in the science-policy interface for biodiversity and ecosystem services
(Resilience Alliance, 2025) Pawłowska-Mainville, Agnieszka
Boreal apiary and beekeeping are characteristic of Eastern Europe and are passed down from generation to generation. Boreal apiary relies on ecological and cultural knowledge to protect honeybee diversity, change forestry practices, and ensure sustainable livelihoods. In this article I discuss the participation of Polish apiarists in the science-policy interface for biodiversity and ecosystem services IPBES Values Assessment and the Indigenous and Local Knowledge (ILK) meetings. Although the process permitted recognition of boreal apiary at a global stage, several obstacles, including essentialist typologies and Anglophone scientific discourses, convoluted meaningful participation. By elaborating on the apiarists’ ecocultural knowledge, I summarize the IPBES ILK Process, the limitations of active engagement by the apiarists, and offer considerations to make science-policy interface ILK engagement more inclusive for culture-custodians.
Item
Figura Wielkiego Innego w relacji człowiek-chatbot
(2026-06) Kuchnicki, Miłosz; Abriszewski, Krzysztof, dr hab., prof. UMK
Praca podejmuje problem funkcjonowania porządku symbolicznego w relacji człowieka z modelami językowymi, na przykładzie ChatGPT. Teoretyczną ramę stanowi koncepcja Wielkiego Innego, opisana przez Jacquesa Lacana i spopularyzowana przez Slavoja Žižka, rozumiana jako instancja symboliczna, która gwarantuje sens, porządek i autorytet, choć sama nie jest podmiotem ani nie posiada własnej wiedzy. Praca stawia tezę, że chatbot funkcjonuje jako technologiczna emanacja Wielkiego Innego. Mimo że za modelem nie stoi żaden podmiot zdolny ponieść odpowiedzialność za generowane treści, użytkownicy odnoszą do niego swoje pytania, decyzje i wątpliwości, traktując go jako instancję, która „wie". Pozwala im to delegować odpowiedzialność poznawczą przy jednoczesnym zachowaniu iluzji autonomii. Celem pracy nie jest rozstrzyganie, czy systemy te są świadome, ale rekonstrukcja tego, w jaki sposób użytkownicy korzystają z modeli oraz jak stopniowo podporządkowują własny sposób myślenia logice ich działania. Figura Wielkiego Innego zostaje przy tym powiązana z kategorią autorytetu poznawczego, zaufania oraz z relacyjnym ujęciem technologii, co pozwala opisać, w jaki sposób bezosobowy system zyskuje pozycję instancji rozstrzygającej znaczenia.Podstawę empiryczną stanowi triangulacja dwóch źródeł. Pierwszym jest autoetnograficzny zapis trzyletniej relacji autora z ChatGPT, dokumentujący jej ewolucję wraz z kolejnymi wersjami modelu. Drugim są pogłębione wywiady z dorosłymi użytkownikami narzędzia o zróżnicowanych profilach zawodowych. Materiał poddano analizie jakościowej, rekonstruując powtarzalne wzorce praktyk użytkowania. Analiza prowadzi do wyodrębnienia mechanizmów, przez które Wielki Inny przejawia się w relacji z chatbotem. Należą do nich brak kosztów społecznych interakcji, czyniący przestrzeń rozmowy z modelem bezpieczną, oraz heurystyka formy, w której uporządkowana, spójna struktura wypowiedzi zastępuje weryfikację jej prawdziwości. Praca wprowadza również pojęcie autorytetu operacyjnego, opisujące trwałość pozycji modelu wynikającą z jego skuteczności, a nie z niezawodności. Świadomość wcześniejszych błędów nie osłabia tej pozycji, ponieważ odpowiedzialność za pomyłki zostaje przeniesiona na użytkownika. Wnioski wskazują, że relacja z modelem językowym odtwarza strukturę Wielkiego Innego w nowej, technologicznej postaci. Korzystając z narzędzia, użytkownik dostosowuje sposób formułowania myśli do logiki jego działania, co prowadzi do stopniowego przekształcenia autonomii poznawczej. Wielki Inny nie zanika, lecz zmienia interfejs, przyjmując postać pola tekstowego, które organizuje sposób, w jaki człowiek poszukuje wiedzy i rozstrzyga znaczenia.

Communities in Repository