REPOSITORY
THE NICOLAUS COPERNICUS UNIVERSITY
IN TORUŃ
is an institutional repository of Nicolaus Copernicus University in Toruń. The task of the Repository is to promote scientific achievements and research conducted at NCU and to support teaching.
Recent Submissions
Cell Culture and Cell Viability Assessment Using the MTT Assay
(2026) Grochocka, Małgorzata
Film instruktażowy stanowi wprowadzenie do podstaw hodowli komórkowej. Dokument skierowany jest do osób rozpoczynających pracę w laboratorium hodowli komórkowej, omawia podstawy hodowli komórkowej: dobór odpowiedniej linii komórkowej, środowisko hodowli oraz morfologię komórek. Najbardziej praktyczna część zawiera szczegółowy protokół metodyczny wraz z odczynnikami (podłoża hodowlane, surowice, odczynniki laboratoryjne, antybiotyki, odczynniki do wykonania testu przeżywalności MTT, który opiera się na zdolności aktywnych metabolicznie komórek do redukcji żółtej soli tetrazolowej MTT do nierozpuszczalnych kryształów formazanu. Ilość powstałego formazanu jest proporcjonalna do liczby żywych komórek i może zostać oznaczona spektrofotometrycznie po jego rozpuszczeniu. Test MTT znajduje szerokie zastosowanie w badaniach cytotoksyczności, proliferacji komórek oraz ocenie skuteczności nowych leków i materiałów biomedycznych.
Celem filmu jest omówienie podstawowych zasad prowadzenia hodowli komórkowej oraz przedstawienie metody MTT jako narzędzia służącego do oceny przeżywalności komórek. Dokument opisuje zarówno wymagania dotyczące bezpiecznej i sterylnej pracy z kulturami komórkowymi, jak i zasadę działania, przebieg oraz zastosowania testu MTT w badaniach laboratoryjnych.
This instructional video introduces the basics of cell culture and is intended for those starting work in a cell culture laboratory. It covers core topics such as selecting an appropriate cell line, the culture environment, and cell morphology, along with detailed protocols and required reagents (culture media, sera, laboratory reagents, and antibiotics).
As a supplementary topic, the video also introduces the MTT assay, a method for assessing cell viability based on the ability of metabolically active cells to reduce the yellow tetrazolium salt MTT into insoluble purple formazan crystals. The amount of formazan formed is proportional to the number of live cells and can be quantified spectrophotometrically after dissolution. The MTT assay is widely used in cytotoxicity studies, cell proliferation assays, and evaluation of new drugs and biomaterials.
Demystifying Vitiligo - The Science of Skin Depigmentation
(2026-06-29) Białczyk, Aleksandra
Film edukacyjny omawia mechanizmy, przyczyny oraz metody leczenia bielactwa nabytego (vitiligo) w oparciu o medycynę opartą na faktach (EBM). Wyjaśnia, że jest to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy (limfocyty T) omyłkowo niszczy melanocyty – komórki odpowiedzialne za produkcję pigmentu (melaniny) – co prowadzi do powstawania charakterystycznych, białych plam na skórze. Najważniejsze zagadnienia przedstawione w filmie: bielactwo nie jest infekcją i nie można się nim zarazić od drugiej osoby, rozwój choroby to wynik połączenia predyspozycji genetycznych (ok. 20% pacjentów ma w rodzinie osobę z bielactwem) oraz czynników wyzwalających środowiskowych, takich jak silny stres, oparzenia słoneczne czy urazy skóry (tzw. zjawisko Koebnera), choć choroby nie da się całkowicie wyleczyć, film przedstawia nowoczesne metody terapii, które hamują atak immunologiczny i stymulują regenerację melanocytów: obejmują one m.in. maści, fototerapię UVB oraz przełomowe terapie celowane, takie jak inhibitory JAK. Z powodu braku naturalnej ochrony, jaką daje melanina, pacjenci muszą rygorystycznie stosować ochronę przeciwsłoneczną. Dodatkowo film podkreśla, że bielactwo niesie za sobą duże obciążenie emocjonalne, dlatego kluczowym elementem terapii jest wsparcie psychologiczne oraz walka ze stygmatyzacją społeczną.
Preventing diabetes
(2026-06-14) Gajewska, Sandra
Film edukacyjny pod tytułem "Preventing Diabetes: What Science Really Says" szczegółowo omawia naukowe podstawy zapobiegania cukrzycy typu 2, kładąc nacisk na fakt, że proces ten rozwija się po cichu przez wiele lat, co stwarza unikalną szansę na interwencję na etapie stanu przedcukrzycowego. Materiał wyjaśnia mechanizm insulinooporności przy użyciu przystępnej analogii klucza i zamka, pokazując, jak komórki stają się mniej wrażliwe na insulinę, co prowadzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi. Narracja koncentruje się na praktycznych i udokumentowanych metodach poprawy metabolizmu, takich jak regularna aktywność fizyczna (minimum 150 minut tygodniowo) oraz stosowanie "metody talerza" opartej na produktach niskoprzetworzonych i bogatych w błonnik. Film podkreśla również, że realistyczny cel, jakim jest utrata zaledwie 7% masy ciała, może przynieść wymierne efekty biologiczne i znacząco obniżyć ryzyko choroby. Całość oparta jest na rzetelnych dowodach naukowych, w tym na wynikach badania Diabetes Prevention Program, które udowodniło, że ustrukturyzowane zmiany stylu życia są często skuteczniejsze niż interwencje farmakologiczne. Ostatecznym przesłaniem materiału jest traktowanie profilaktyki jako długoterminowej inwestycji w zdrowie, budowanej poprzez codzienne, realistyczne wybory wspierane przez naukę i profesjonalną opiekę medyczną.
The educational film titled "Preventing Diabetes: What Science Really Says" provides a detailed discussion of the scientific basis for preventing type 2 diabetes, emphasizing that this process develops silently over many years, creating a unique opportunity for intervention at the stage of prediabetes. The material explains the mechanism of insulin resistance using an accessible key-and-lock analogy, showing how cells become less sensitive to insulin, which leads to an increase in blood glucose levels. The narration focuses on practical and evidence-based methods for improving metabolism, such as regular physical activity, at least 150 minutes per week, and the use of the "plate method", based on minimally processed, fiber-rich foods. The film also highlights that a realistic goal, such as losing just 7% of body weight, can produce measurable biological effects and significantly reduce the risk of developing the disease. The entire material is based on reliable scientific evidence, including the results of the Diabetes Prevention Program study, which demonstrated that structured lifestyle changes are often more effective than pharmacological interventions. The final message of the film is to view prevention as a long-term investment in health, built through everyday, realistic choices
supported by science and professional medical care.
Economic Threats Related to the Global Commons: A Comparative Study of Areas Beyond National Jurisdiction
(Taylor & Francis, 2026) Szpak, Agnieszka; Redo, Magdalena; Rezmer, Joanna; Gawron-Tabor, Karolina; Kufel, Jakub
This article examines the growing economic threats associated with areas beyond national jurisdiction (ABNJ), including Antarctica, outer space, the high seas, and the deep seabed. Drawing on comparative analysis of legal instruments, scientific studies, and international reports, it identifies two overarching categories of risks: mature threats already visible in practice, such as monopolisation, uncertain returns on frontier industries, IUU fishing, and piracy; and speculative threats arising from regulatory gaps, geopolitical competition, and technological inequalities. The study further distinguishes threats linked to resource exploitation from those resulting from ecosystem degradation, including climate impacts, tourism pressures, pollution, and orbital debris. It argues that fragmented governance and weak enforcement exacerbate these threats, creating systemic vulnerabilities that impact global economic stability. By offering the first comprehensive cross-domain typology of economic threats in the ABNJ, the article highlights the convergence of economic, environmental, and geopolitical pressures, underscoring the need for strengthened multilateral governance.
Extracellular vesicles in cancers
(2026-06-14) Kasiński, Damian
Pęcherzyki zewnątrzkomórkowe (extracellular vesicles, EVs) to mikroskopijne, otoczone błoną struktury uwalniane przez komórki, które odgrywają kluczową rolę w komunikacji międzykomórkowej. W ostatnich latach stały się one jednym z najintensywniej badanych obszarów współczesnej biologii nowotworów. Coraz więcej dowodów naukowych wskazuje, że EVs uczestniczą w regulacji wzrostu guza, tworzeniu przerzutów, modulacji odpowiedzi immunologicznej oraz kształtowaniu mikrośrodowiska nowotworowego.
Film przedstawia aktualny stan wiedzy dotyczący biologii pęcherzyków zewnątrzkomórkowych oraz ich znaczenia w onkologii. Wyjaśnia mechanizmy powstawania i działania EVs, omawia ich udział w progresji choroby nowotworowej oraz prezentuje potencjalne zastosowania diagnostyczne, w tym rozwijające się technologie płynnej biopsji (liquid biopsy). Szczególną uwagę poświęcono możliwości wykorzystania pęcherzyków zewnątrzkomórkowych jako nieinwazyjnych biomarkerów umożliwiających wcześniejsze wykrywanie nowotworów, monitorowanie skuteczności leczenia oraz identyfikację nawrotów choroby.
Materiał opiera się na aktualnej literaturze naukowej, publikacjach recenzowanych oraz współczesnym konsensusie medycznym. Jednocześnie wskazuje ograniczenia obecnych metod i obszary wymagające dalszych badań. Film ma charakter edukacyjny i popularyzatorski, prezentując złożone zagadnienia biologii molekularnej w sposób przystępny dla szerokiego grona odbiorców zainteresowanych nowoczesną medycyną i nauką.
Extracellular Vesicles in Cancer Development and Diagnostics
Extracellular vesicles (EVs) are microscopic membrane-bound particles released by cells that play a fundamental role in intercellular communication. Over the past decade, they have emerged as one of the most rapidly expanding areas of cancer research. Growing scientific evidence demonstrates that EVs contribute to tumor growth, metastatic spread, immune modulation, and the remodeling of the tumor microenvironment.
This educational film presents the current scientific understanding of extracellular vesicle biology and its relevance to modern oncology. It explains how EVs are formed, how they function as biological messengers, and how cancer cells exploit these communication pathways to support disease progression. The film also explores the potential diagnostic applications of EVs, including their role in emerging liquid biopsy technologies. Particular emphasis is placed on their potential use as non-invasive biomarkers for early cancer detection, treatment monitoring, and recurrence surveillance.
The content is based on contemporary scientific literature, peer-reviewed research, and current medical consensus. In addition to highlighting the opportunities offered by EV-based diagnostics, the film discusses existing technical and clinical challenges that must be addressed before widespread implementation in routine healthcare. Designed for a broad audience, the film translates complex concepts in molecular biology and cancer research into an accessible, evidence-based narrative that promotes scientific literacy and informed understanding of advances in precision medicine.