Historyczne, współczesne i przyszłe zmiany klimatu w Arktyce

Abstract

We wstępnej części artykułu przedstawiona zostanie historia badań pogody i klimatu Arktyki, począwszy od drugiej połowy XIX wieku. Następnie zostanie podsumowany aktualny stan wiedzy na temat zmian klimatu w Arktyce w okresie historycznym, współczesnym i przyszłym (do końca XXI wieku). Klimat i jego zmiany w Arktyce będą scharakteryzowane głównie przez dwa jego najważniejsze elementy, tj. temperaturę powietrza i opady atmosferyczne. Istniejące poglądy na temat prawdopodobnych przyczyn zmian i zmienności klimatu w badanym okresie, w tym szczególnie przyczyny znaczącego współczesnego ocieplenia określanego terminem wzmocnienie arktyczne, będą zaprezentowane. Analiza współczesnych i przyszłych zmian klimatu zostanie omówiona wykorzystując w pierwszym przypadku zarówno dane instrumentalne, jak i dane z reanaliz, a w drugim przypadku - modele klimatyczne oraz różne scenariusze emisji gazów cieplarnianych i aerozoli siarczanowych.